Hiërarchie or not to be

Vrijdag 10 februari 2017
Wat is hetzelfde en wat is helemaal anders in de Duitse en Nederlandse arbeidswereld?
Je zou‚ sub-concreet, kunnen stellen: alles en niets.
 
Sinds meer dan 10 jaar volg ik in de Nederlandse media wat er gezegd wordt over hoe Duitse bedrijven in elkaar zitten, qua cultuur, hiërarchie en ga zo door. Heel interessant en informatief. Meestal wordt er over de éne waarheid gesproken. Best ultimatief. Zijn er niet net zo veel waarheden als mensen? In 2015 zijn in Duitsland 3,6 miljoen bedrijven geteld. Daar werken heel veel mensen. Zou het mogelijk zijn dat deze mensen allemaal op die ene manier werken en managen? Zou het mogelijk zijn dat ze allemaal consequent 'u‘ zeggen, dat de baas vanuit zijn troon naar beneden heerst, in vergaderingen afgehakte onderwerpen nooit meer aangesproken mogen worden, bij het koffieapparaat nooit en te nimmer iets besproken mag worden, ideeën van de gewone medewerker niet gewaardeerd worden, iedereen altijd op tijd is? Zou het kunnen? Bouwsector, gezondheidsbranche, marketingmensen, jong en oud; zouden ze allemaal hetzelfde zijn?
Ik heb er geen twijfel aan dat er verschillen zijn in cultuur en dus in omgang met elkaar. Dit is wel zeker. Dat vaak de éne waarheid maar verteld wordt, dat klinkt naar hokjes. En vanuit hokjes ontmoeten we elkaar niet.   
Om het leven wat overzichtelijker te maken stoppen wij mensen en dingen graag in hokjes. Niks mis mee in principe, het helpt juist wel; als het hokje maar niet afgesloten wordt. Laten we er eventjes voor het gemak van uit gaan dat ons hokje een koffer is. Gaan we er nu verder van uit dat u graag uw vakantie in Spanje aan het strand spendeert. We gaan op vakantie en nemen mee… badpak, handdoek, zonnebescherming, T-shirts en andere dingen die handig zijn bij zomerse temperaturen. Zou u nu opeisen dat u met deze koffer in elk vakantieland goed verzorgd bent? Zeker niet. Als uw vliegtuig nu met deze koffer in de bergen met sneeuw zou landen in plaats van het zomerse strand van de Costa del Sol, zou het zeker een nieuwe vakantie ervaring gaan worden. Volgt u mij nog?
Komen we terug van de bergen naar de bedrijfswereld. In een en ander Nederlandse aktetas zit het idee dat je in Duitsland als medewerker beter stil je werk kunt doen, dat je je baas niet tegenspreekt, dat je altijd ‘u’ zegt; Oké, ‘u’ vind ik herkenbaar, totdat iemand ‘je’ aanbiedt.
Terug naar het begin, toen ik zei, de absolute uitspraak in sommige mededelingen in de media spreekt mij niet aan. Je móet in Duitsland áltijd en éeuwig zus en zo doen. Altijd en eeuwig bestaan niet, dat wist mijn oma al te vertellen.
Laat het een keer op uw tong smelten... D r i e k o m m a z e s m i l j o e n b e d r i j v e n… Hoe zouden ze allemaal hetzelfde gestructureerd kunnen zijn? Mijn thesis is dat er net zo veel bedrijfsculturen zijn als vakantieplaatsen.
Even voor de duidelijkheid: het is wel belangrijk om kennis te hebben over andere culturen, normen en waarden. Het is echter net zo belangrijk ervoor open te blijven staan, dat niet iedereen het zelfde is.
 
Ik pak dus mijn koffer en neem mee… openheid.
 
In de Duitse versie van deze tekst vraag ik aan het einde:
Hallo deutsche Unternehmer! Wie läuft denn das bei Ihnen eigentlich?